Weeën timen: zo meet je duur en interval

Je buik trekt strak, houdt even aan en ontspant weer. Een paar minuten later gebeurt het opnieuw en je vraagt je af of de bevalling begint. Weeën timen, ook wel weeën tellen of bijhouden genoemd, geeft je een patroon dat je aan je verloskundige kunt doorgeven, en daarvoor heb je alleen een klok nodig.

Je meet twee dingen: de duur van elke wee en het interval tussen de weeën. Samen laten die twee getallen zien of de weeën sterker worden en dichter op elkaar komen.

Wat je meet bij het timen van weeën: duur en interval

De duur loopt van het moment dat je een wee voelt beginnen tot je buik weer zacht wordt. Het interval loopt van het begin van de ene wee tot het begin van de volgende. Zo beschrijven de Amerikaanse Cleveland Clinic en OHSU het, en ook de Australische gezondheidssite healthdirect en de Rotterdamse verloskundigenpraktijk FemMonde. De Cleveland Clinic raadt aan in seconden te tellen, omdat dat het makkelijkst gaat.

Een voorbeeld: een wee begint om 2.10 uur en eindigt om 2.11 uur. De volgende begint om 2.16 uur. De eerste wee duurde dus 1 minuut en het interval is 6 minuten. De 5 minuten ertussen zijn je pauze.

Wie meet van het einde van de ene wee tot het begin van de volgende, meet alleen de pauze. Dan lijken de weeën dichter op elkaar te liggen dan ze zijn: in het voorbeeld schrijf je 5 minuten op in plaats van 6. Weet je niet zeker hoe je verloskundige het interval telt, vraag het haar dan bij het bespreken van je belinstructies.

Wanneer begin je met weeën timen?

Je hoeft niet elke samentrekking op te schrijven. Oefenweeën kunnen weken voor de bevalling voorkomen en hebben meestal geen patroon: ze komen niet steeds dichter op elkaar (de Amerikaanse gynaecologenvereniging ACOG). Een harde buik doet volgens de beroepsorganisatie van verloskundigen KNOV geen pijn en het gevoel verdwijnt na een paar minuten weer. Twijfel je of je oefenweeën voelt, lees dan het artikel over harde buiken.

In het begin van de bevalling komen de weeën vaak onregelmatig of met ruime pauzes en kunnen ze weer afzakken. Meestal kun je ze nog goed opvangen en intussen rustig iets anders doen, zoals koken of tv-kijken (KNOV).

Begin met timen zodra de weeën regelmatiger of sterker worden of je een patroon merkt (healthdirect). FemMonde noemt hetzelfde en rekent ook weeën mee die ongeveer elke 10 minuten of vaker komen. OHSU raadt aan te beginnen na een paar weeën achter elkaar en Boston Medical Center zodra je niet meer kunt praten of lachen tijdens een wee. Verloskundigenpraktijk Wereldkind in de regio Alphen aan den Rijn adviseert er alvast mee te beginnen, zodat je een goede indruk kunt geven van hoe het ervoor staat.

Ben je minder dan 37 weken zwanger en heb je regelmatige weeën? Bel dan meteen je verloskundige (KNOV). Op een patroon wacht je niet. OHSU en healthdirect zeggen hetzelfde: bij de eerste tekenen van een bevalling voor 37 weken neem je direct contact op.

Zo time je weeën, stap voor stap

1. Noteer de tijd of tik op je timer zodra een wee begint.
2. Noteer de tijd opnieuw als de wee wegtrekt en je buik weer zacht wordt.
3. Doe hetzelfde bij de volgende wee. Het verschil tussen de twee begintijden is het interval.
4. Ga door met meerdere weeën achter elkaar en kijk hoe interval en duur zich het afgelopen uur ontwikkelen.
5. Schrijf erbij hoe sterk elke wee voelde en of de weeën doorgaan als je rust, water drinkt of beweegt.

De March of Dimes raadt aan elk interval en de sterkte van elke wee bij te houden en na te gaan of de weeën doorgaan als je rust, water drinkt of beweegt. Dat laatste is belangrijk, want valse weeën kunnen ophouden als je loopt, rust of van houding verandert (ACOG). Echte weeën gaan door. De KNOV noemt als reden om te bellen: regelmatige weeën die krachtiger worden en niet afnemen na een warme douche, rust of paracetamol.

Na drie weeën kan je lijstje er zo uitzien:

Begin	Duur	Interval (minuten sinds het begin van de vorige)	Sterkte
2.10 uur	60 seconden	eerste wee	matig
2.16 uur	55 seconden	6	matig
2.21 uur	65 seconden	5	sterk

De Cleveland Clinic noemt het zeer nuttig om tijd en lengte van elke wee op te schrijven. Met die aantekeningen beschrijf je je patroon makkelijker aan je zorgverlener. Volgens healthdirect vraagt een verloskundige of arts vaak hoe lang de weeën duren, hoe sterk ze zijn en hoe vaak ze komen. Breken je vliezen, dan bel je je verloskundige (NHS). Noteer het tijdstip en let op de kleur van het vruchtwater (KNOV); volgens healthdirect schrijf je ook de hoeveelheid op.

Zelf timen hoeft niet. Volgens healthdirect kan ook iemand die je steunt de weeën bijhouden, zodat jij je op je ademhaling kunt richten. Je partner mag ook zelf je verloskundige bellen, want je hoeft je nooit bezwaard te voelen om te bellen (KNOV).

Weeën timen met een app, online timer of pen en papier

Elke manier werkt. De Cleveland Clinic noemt een app op je telefoon of pen en papier, healthdirect een horloge, een klok of een weeëntimer-app. Het verschil zit in hoeveel je midden in een wee zelf moet rekenen. Schrijf je liever op papier, dan vind je bij het weeënschema een weeënlijst om te printen, met richtwaarden per fase.

	Pen en papier	Online weeëntimer	Onze app
Zo noteer je	Begin- en eindtijd opschrijven	Tikken bij begin en einde	Tikken bij begin en einde, of alleen bij het begin
Dit zie je	Wat je zelf uitrekent	Duur en interval	Duur, interval en het gemiddelde van het laatste uur
Regelcontrole	Geen	Laat zien hoe dicht je bij 5-1-1 zit	Seintje bij 5-1-1, 4-1-1 of je eigen regel, met een knop om je verloskundige te bellen
Waar je gegevens blijven	Op papier	In je browser	Op je telefoon, zonder account

Je kunt de online weeëntimer meteen hier uitproberen. Hij rekent met dezelfde regels als de app, en het artikel zo rekent de app legt uit hoe die regels werken. Voor de bevalling zelf is er de gratis Contraction Timer-app. Die werkt offline en bewaart elke wee op je telefoon. Stel de app in de laatste weken van je zwangerschap in, met de regel en het telefoonnummer van je verloskundige. Een goed moment is als je je vluchttas inpakt.

Wat je cijfers betekenen

Naarmate de bevalling vordert, komen de weeën dichter op elkaar en worden ze sterker. Volgens ACOG komen echte weeën met regelmatige tussenpozen, steeds dichter bij elkaar, en duren ze 60 tot 90 seconden. In het begin zijn ze korter en komen ze onregelmatig, ongeveer 30 tot 45 seconden (Kaiser Permanente). In de actieve fase beschrijft de Cleveland Clinic weeën van 40 tot 70 seconden die om de 3 tot 5 minuten komen. Per fase staan de waarden in het artikel over hoe lang een wee duurt. Wat een bepaald interval betekent, van 10 minuten tot 3, staat in het artikel over weeën om de 5 minuten en andere intervallen. Eén getal zegt weinig. De regels hieronder kijken allemaal naar een patroon dat ongeveer een uur aanhoudt.

Wanneer bel je de verloskundige?

In Nederland bel je bij weeën je eigen verloskundige. Tussen 30 en 36 weken bespreekt ze met je de belinstructies en ze is 24 uur per dag bereikbaar. Die instructies kunnen per regio en per situatie verschillen (KNOV). De algemene lijn van de KNOV: bel bij regelmatige weeën die krachtiger worden en niet afnemen na een warme douche, rust of paracetamol. Een vast minutenraster noemt de KNOV niet. Praktijken en ziekenhuizen geven hun eigen waarden, bijvoorbeeld:

• Verloskundigenpraktijk Wereldkind: bij een eerste kind een uur lang regelmatige weeën om de drie à vier minuten, elk ongeveer een minuut. Bij een volgend kind om de vier à vijf minuten, ook een uur lang.
• Máxima MC, een ziekenhuis: weeën die een uur lang om de vier à vijf minuten komen.

Daarnaast zijn er buitenlandse vuistregels. Voor een eerste kind noemen drie Amerikaanse zorgaanbieders deze waarden:

• OHSU (5-1-1): weeën om de 5 minuten, elk ongeveer een minuut, een uur lang.
• Boston Medical Center (4-1-1): minstens elke 4 minuten een nieuwe wee van ongeveer een minuut, minstens een uur lang.
• Kaiser Permanente: weeën om de 3 tot 5 minuten gedurende een uur, te pijnlijk om doorheen te praten of te lopen.

Heb je al eerder een kind gekregen, dan adviseren ze eerder te bellen: OHSU bij 5 tot 10 minuten, een uur lang, Kaiser Permanente bij 5 tot 7 minuten en Boston Medical Center bij 5 tot 6 minuten. De Britse NHS zegt dat je je verloskundige of de afdeling verloskunde belt zodra regelmatige weeën om de 5 minuten of vaker komen.

Welke regel voor jou geldt, hoort bij je belinstructies. Heb je ze nog niet of ben je ze kwijt, vraag ze dan bij je volgende controle. Twijfel je tijdens de bevalling? Bel dan gerust: verloskundigen zeggen niet voor niets vaak “Liever één keer te veel bellen dan één keer te weinig” (KNOV). Het artikel over wanneer je de verloskundige belt gaat dieper in op de beslissing zelf, met de signalen waarbij je meteen belt.