Evde doğum sancısı geldiğinde yapılması gerekenler: sancıları ölçmek

Karnınız sertleşiyor, bir süre öyle kalıyor, sonra gevşiyor. Birkaç dakika sonra aynısı yeniden oluyor ve doğumun başlayıp başlamadığını düşünmeye başlıyorsunuz. Evde doğum sancısı geldiğinde yapılması gerekenlerin başında sancıları ölçmek gelir. Böylece doktorunuza ya da ebenize anlatabileceğiniz bir düzen ortaya çıkar, bunun için de bir saat yeterlidir.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri, sancılar başladığında önce sakin kalmayı ve tehlike işaretlerine bakmayı önerir: kanama, şiddetli ve sürekli ağrı, su gelmesi. Bunlar yoksa telaşa gerek yoktur. Sonra iki şeyi ölçersiniz. Süre, bir kasılmanın ne kadar sürdüğüdür. Aralık ise kasılmaların ne sıklıkla geldiğini anlatır ve bir kasılmanın başlangıcından bir sonrakinin başlangıcına kadar sayılır. Zamanla bu iki sayı doğumun ilerleyip ilerlemediğini gösterir.

Neyi ölçüyorsunuz: süre ve aralık

Süre, kasılmanın başladığını hissettiğiniz andan karnınız yeniden yumuşayana kadar geçen zamandır. Aralık, bir kasılmanın başlangıcından bir sonrakinin başlangıcına kadar geçen zamandır. Medipol Sağlık Grubu sancı aralığını tam olarak böyle tanımlar, Cleveland Clinic ve OHSU da aynı şekilde anlatır. Cleveland Clinic en kolay yolun saniye cinsinden saymak olduğunu söyler.

Örneğin bir kasılma 02:10’da başlayıp 02:11’de bitiyor, bir sonraki 02:16’da başlıyor. Bu kasılma 1 dakika sürmüştür, kasılmalarınız da 6 dakikada bir geliyordur. Aradaki 5 dakika dinlenme sürenizdir.

Sık yapılan bir hata, bir kasılmanın bitişinden sonrakinin başlangıcına kadar ölçmektir. O zaman yalnızca dinlenmeyi ölçersiniz ve kasılmalar olduğundan daha sık görünür. Yukarıdaki örnekte 6 yerine 5 dakika yazmış olurdunuz.

Doğum sancısı takibine ne zaman başlamalı?

Her sertleşmeyi ölçmeniz gerekmez. Braxton Hicks kasılmaları doğumdan haftalar önce görülebilir; genellikle bir düzenleri yoktur ve sıklaşmazlar (ACOG). Doğumun erken döneminde kasılmalar çoğu zaman düzensiz gelir ya da başlayıp durur. Kaiser Permanente bu zamanı müzikle, kısa bir yürüyüşle ya da ılık bir duşla geçirmeyi, geceyse dinlenmeyi ya da uyumayı önerir. Hissettiğinizin yalancı sancı olup olmadığından emin değilseniz yalancı sancı yazısı farkları anlatır.

Kasılmalar daha düzenli hissettirmeye, güçlenmeye ya da bir düzene oturmaya başladığında ölçmeye başlayın (healthdirect). OHSU art arda birkaç kasılmadan sonra başlamayı önerir. Boston Medical Center’ın pratik kuralı da şudur: Kasılma sırasında artık konuşamıyor ya da gülemiyorsanız saymaya başlayın.

Gebeliğiniz 37 haftayı doldurmadıysa OHSU, doğumun ilk belirtisinde hemen doktorunuza ulaşmanızı ister. healthdirect de 37. haftadan önce kasılmalarınız varsa doğumhaneyi ya da ebenizi hemen aramanızı söyler. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri’ne göre gebelik 37 haftadan küçükse ve sancılar başladıysa hastaneye gidilmelidir.

Evde doğum sancısı geldiğinde yapılması gerekenler: adım adım ölçmek

1. Kasılma başladığında saati not edin ya da sayacınıza dokunun.
2. Kasılma hafifleyip karnınız yumuşadığında saati yeniden not edin.
3. Bir sonraki kasılma başladığında o saati de yazın. İki başlangıç saati arasındaki fark aralığınızdır.
4. Birkaç kasılma boyunca devam edin ve son bir saatte aralığın ve sürenin nasıl değiştiğine bakın.
5. Her kasılmanın ne kadar güçlü olduğunu, dinlendiğinizde, su içtiğinizde ya da hareket ettiğinizde sürüp sürmediğini de yazın.

March of Dimes her aralığı ve her kasılmanın ne kadar güçlü hissettirdiğini kaydetmeyi önerir. Dinlenince, su içince ya da hareket edince kasılmaların devam edip etmediğine bakmanızı da ister. Bu kontrolün nedeni şudur: Yalancı sancılar yürüyünce, dinlenince ya da pozisyon değiştirince durabilir (ACOG), gerçek doğum sancıları ise her durumda sürer. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri de gerçek sancıda yürümenin, yatmanın ya da pozisyon değiştirmenin kasılmaları azaltmadığını yazar.

Üç kasılmadan sonra notlarınız şöyle görünebilir:

Başlangıç	Süre	Bir önceki başlangıçtan beri	Şiddet
02:10	60 saniye	ilk kasılma	orta
02:16	55 saniye	6 dakika	orta
02:21	65 saniye	5 dakika	güçlü

Cleveland Clinic, her kasılmanın başlangıç saatini ve süresini yazmanın yardımcı olduğunu söyler, çünkü notlarınız sayesinde düzeninizi doktorunuza daha kolay anlatırsınız. healthdirect, ebenizin ya da doktorunuzun kasılmaların ne kadar sürdüğünü, ne kadar güçlü hissettirdiğini ve ne sıklıkla geldiğini sorabileceğini ekler. Suyunuz gelirse saatini, rengini ve miktarını da not edin (healthdirect). Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri’ne göre su gelmesi, aksi kanıtlanana kadar her zaman hastaneye gitmeyi gerektirir; ayrıntılar hamilelikte su gelmesi yazısında.

Ölçümü kendiniz yapmak zorunda değilsiniz. healthdirect, size destek olan kişinin de kasılmalarınızı ölçebileceğini belirtir. Böylece siz her kasılmada nefesinize odaklanabilirsiniz.

Doğum sancısı hesaplama: uygulama, online sayaç ya da kâğıt kalem

Üçü de işinizi görür. Cleveland Clinic telefon uygulamasından da kâğıt kalemden de söz eder, healthdirect ise kol saatini, duvar saatini ve kasılma sayacı uygulamalarını sayar. Aradaki fark, bir kasılmanın ortasında ne kadar hesap yapmanız gerektiğidir. Kâğıdı tercih ediyorsanız doğum sancısı aralıkları yazısında her evrenin tipik değerleriyle birlikte yazdırabileceğiniz bir kasılma kaydı bulursunuz.

	Kâğıt kalem	Online sayaç	Uygulamamız
Nasıl kaydedersiniz	Başlangıç ve bitiş saatlerini yazarsınız	Başta ve sonda dokunursunuz	Başta ve sonda ya da yalnızca başta dokunursunuz
Ne görürsünüz	Kendi hesapladığınızı	Süre ve aralık	Süre, aralık ve son bir saatin ortalaması
Kural kontrolü	Yok	5-1-1’e ne kadar yaklaştığınızı gösterir	5-1-1, 4-1-1 ya da kendi kuralınızda uyarı, hastaneyi arama düğmesiyle
Verileriniz nerede kalır	Kâğıtta	Tarayıcınızda	Telefonunuzda, hesap gerekmez

Online sancı sayacını hemen bu sitede deneyebilirsiniz. Uygulamayla aynı kural mantığıyla hesaplar; bu mantığı uygulama nasıl hesaplar yazısı anlatır. Doğum başladığında ücretsiz Contraction Timer uygulamasını kullanın. İnternetsiz çalışır ve her kasılmayı telefonunuzda saklar. Uygulamayı son haftalarda hastanenizin kuralı ve doğumhanenin telefon numarasıyla kurun. Hastane çantanızı hazırladığınız gün bunun için iyi bir zamandır.

Doğum sancısı sıklığı: sayılarınız ne anlatır?

Doğumun evreleri ilerledikçe kasılmalar sıklaşır ve güçlenir. ACOG gerçek doğum kasılmalarını düzenli aralıklarla gelen ve zamanla sıklaşan kasılmalar olarak tarif eder; her biri yaklaşık 60 ila 90 saniye sürer. Erken evrede genellikle daha kısadırlar, 30 ila 45 saniye kadar sürer ve düzensiz gelebilirler (Kaiser Permanente). Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri ilk kasılmaların 20 ila 30 dakikada bir geldiğini, zamanla sıklaşıp üç ila beş dakikada bir gelmeye başladığını yazar. Aktif doğumda Cleveland Clinic 40 ila 70 saniye süren, 3 ila 5 dakikada bir gelen kasılmalardan söz eder. Her evrenin değerleri doğum sancısı ne kadar sürer yazısında.

Tek bir aralığın ne anlama geldiğini, 10 dakikadan 3 dakikaya kadar, doğum sancısı kaç dakikada bir olur yazısı açıklar. Tek başına bir sayı az şey söyler. Aşağıdaki ilk bebek kurallarının hepsi yaklaşık bir saattir süren bir düzene bakar.

Doktorunuzu ne zaman aramalı, hastaneye ne zaman gitmeli?

Hastanelerin hepsi aynı sayıları kullanmaz. İlk bebek için ABD’deki üç sağlık kuruluşu şu sınırları verir:

• OHSU (5-1-1): 1 saat boyunca 5 dakikada bir gelen, her biri yaklaşık 1 dakika süren kasılmalar.
• Boston Medical Center (4-1-1): en az bir saattir en geç 4 dakikada bir başlayan, yaklaşık bir dakika süren kasılmalar.
• Kaiser Permanente: bir saat boyunca 3 ila 5 dakikada bir gelen, sırasında konuşamayacağınız ve yürüyemeyeceğiniz kadar ağrılı kasılmalar.

Daha önce doğum yaptıysanız bu kuruluşlar daha erken gelmenizi önerir: OHSU bir saat boyunca 5 ila 10 dakikada bir, Kaiser Permanente 5 ila 7, Boston Medical Center 5 ila 6 dakikada bir. İngiltere’de NHS, düzenli kasılmalar 5 dakikada bir ya da daha sık gelince ebenizi aramanızı söyler.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri ise doğum sayısına göre ayırır. İlk doğumda sancılar 10 ila 20 dakikada bir geldiği ve her şey yolunda olduğu sürece evde beklenebileceğini, sancılar sıklaşınca şehrin trafiğini hesaba katarak hareket etmek gerektiğini yazar. İkinci ve sonraki doğumlarda sancılar düzenli hâle gelince hemen hastaneye gitmeyi önerir, çünkü bu doğumlar çok hızlı ilerleyebilir. Daha önce sezaryen olduysanız ya da rahminizden çok sayıda miyom alındıysa sancılar başlarken gitmeniz gerekir. Kırıkhan Devlet Hastanesi de doğumun başladığından şüphelendiğinizde hastaneye başvurmanızı söyler. Muayenede doğumun henüz başlamadığı anlaşılırsa eve gönderilirsiniz ve sancılar artınca ya da suyunuz gelince yeniden gelirsiniz.

Ciddi bir kanama ya da çok şiddetli bir ağrı yoksa Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri’ne göre hastaneye ulaşmak için ambulansa gerek yoktur. Hangi kuralın size uyduğunu doktorunuza ya da hastanenize, tercihen bir gebelik kontrolünde sorun. Hastaneye ne zaman gidilmeli yazısı bu kararı ve 5-1-1 kuralını ayrıntılı anlatır.